Download het gratis e-book over de digitale samenleving »
Alle blogartikelen
Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?

Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?

Mediawijsheid is één van de vier onderdelen van Digitale Geletterdheid. In deze blog gaan we dieper in op wat mediawijsheid is, hoe het zich heeft ontwikkeld en waarom het zo belangrijk is voor de generatie van nu om mediawijs te worden.

Door Kirsten op 05-07-2021 • Leestijd: 3 min

Het woord Mediawijsheid kun je opdelen in twee woorden: Media en Wijsheid. Letterlijk vertaald, leer je bij mediawijsheid alle wijsheid over media die je moet weten. De uitleg van Kennisnet over Mediawijsheid luidt ‘Kennis, vaardigheden en mentaliteit die nodig zijn om bewust, kritisch en actief om te gaan met media.’. Met andere woorden willen we kinderen bij mediawijsheid leren hoe ze op een goede manier moeten omgaan met media en alles wat daarbij komt kijken.


Wat is media dan precies? 
Media is eigenlijk een verzamelnaam voor alle manieren om informatie te delen. Ieder communicatiemiddel op zich wordt ook wel een medium genoemd. Wanneer we het hebben over een vorm van media die naar vele mensen tegelijk communiceert, spreken we over massamedia. Voorbeelden van massamedia zijn tv en radio, omdat je hierbij dus een groot publiek in een keer bereikt. Maar ook gedrukte media zoals kranten en tijdschriften zijn ook een vorm van massamedia. Een andere vorm van media is sociale media. Het grootste verschil tussen sociale media en andere vormen van media is dat er bij sociale media direct berichten door de gebruiker geplaatst kan worden zonder tussenkomst van een professionele redactie. 
Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?
Waarom is mediawijsheid zo belangrijk?
We weten allemaal wel dat de generatie van nu alles behalve dom is en prima hun weg weet te vinden met digitale apparaten. Waarom blijven we er dan op hameren dat mediawijsheid zo belangrijk is? Dat is, omdat mediawijsheid niet gaat over hoe je gebruik maakt van digitale apparaten, maar juist focust op wat de risico’s en gevaren zijn van het gebruik van zulke mobiele apparaten. Veel jongeren zijn zich nog niet echt bewust van deze risico’s en gevaren of hebben niet eens een idee dat er überhaupt gevaren zitten aan online bereikbaar zijn. 
Wij, als ouders en docenten, hebben de verantwoordelijkheid om kinderen deze gevaren en risico’s te leren door erover met ze in gesprek te gaan en ze hierin te onderwijzen. 

Wat zijn enkele van die gevaren en risico’s
Hierboven hebben we het gehad over dat mediawijsheid zo belangrijk is, omdat jongeren hierdoor leren wat de gevaren en risico’s zijn van het gebruik van (sociale) media. Laten we eens wat dieper ingaan op wat deze gevaren en risico’s dan precies zijn:

Privacy - Alles wat we online doen, kan inmiddels door bijna iedereen worden bekeken. Daarom is het altijd van belang wanneer je iets doet of plaatst online om je af te vragen ‘Wie kan dit zien?’ en ‘Wat mag diegene eigenlijk allemaal van mij weten?’. Hoe meer informatie je allemaal online gooit, hoe meer bedrijven en bijvoorbeeld criminelen van jou weten. Is het bijvoorbeeld wel handig om op Facebook te zetten dat je vanaf vandaag drie weken op vakantie gaat naar Frankrijk? Zo’n bericht lijkt heel erg onschuldig, maar geeft criminelen wel de informatie dat jij de komende drie weken niet thuis bent. Als jij dan ook nog eens je adres of een foto van je huis hebt gedeeld op sociale media dan wordt het wel erg makkelijk om bij jou in te breken. 

Beautification - Alles wat je op sociale media ziet, lijkt mooier dan het daadwerkelijk is. Hoe veel mensen plaatsen daadwerkelijk de eerste foto die gemaakt is en hoe veel plaatsen de beste foto van een hele fotoreportage met ook nog eens een mooie filter erover? Dit fenomeen van dingen mooier maken dan het werkelijk is, noemen we beautification. Beautification zorgt bij veel jongeren voor onzekerheid, omdat alles bij anderen beter en mooier lijkt. Terwijl ze daadwerkelijk gewoon een vertekend beeld van de realiteit te zien krijgen. 

Grensoverschrijdend gedrag - Online gebeuren ook heel veel dingen die wij als ouder/docent niet te zien krijgen. Zo kan er gebruik gemaakt worden van grof taalgebruik of gaat het soms zelfs zo ver dat er online pesterijen plaatsvinden. Inmiddels zijn hier ook speciale websites voor ontwikkeld zoals meldknop.nl waar je dit soort praktijken kunt melden. 

Mediawijsheid in het online leerplatform van CodeSkillz
De Mediawijsheid leerlijn van CodeSkillz legt uit wat mediawijsheid is, gaat in op het digitale burgerschap en laat zien hoe je verantwoord kan omgaan met social media en online informatie. De opdrachten zijn in een logische volgorde opgebouwd.

In het eerste leerjaar zullen de volgende onderwerpen worden behandeld:
- Privacy & social media - Hoe kun je social media verantwoord gebruiken? Wie kun je vertrouwen? Welke persoonlijke gegevens kun je beter afschermen?
- Online samenwerken - Waar kun je je online bestanden veilig bewaren? Hoe kun je bestanden samen bewerken?
- Zoeken & vinden - Hoe zoek je online naar informatie? Welke bronnen zijn betrouwbaar? Mag je alle gevonden foto’s en teksten zomaar gebruiken?
- Nepnieuws - Wat is nepnieuws precies? Je zoekt voorbeelden van fake nieuws. Waarom wordt nepnieuws verspreid?
Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?
Doorlopende missie
Gedurende de hele leerlijn wordt een onderzoekscyclus doorlopen. Tijdens de missie in mediawijsheid gaan leerlingen een eigen blog schrijven, met o.a. nepnieuws voorbeelden. Ze mogen zelf het onderwerp van de blog bepalen, en de manier waarop ze de blog gaan schrijven. Er wordt voldoende begeleiding geboden. Zo worden er voorbeelden genoemd van blog onderwerpen en platformen waarop je een blog kunt maken.

Blijf op de hoogte!

Ontvang elke twee weken onze nieuwe blog in je mailbox.

Aanbevolen blogs

Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?

De rol van Blended Learning & Gamification binnen CodeSkillz en het onderwijs

DoorLauraop

Hoe het onderwijs en CodeSkillz zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld met behulp van de methodes blended learning & gamification.

Lees nu »
Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?

Welke online sporen laten we allemaal achter?

DoorKirstenop

Een van de leerdoelen van digitale geletterdheid is leerlingen leren dat gebruikers van digitale technologieën sporen achterlaten online. Maar wat voor online sporen laten we dan eigenlijk achter? Zijn we onszelf daar al van bewust?

Lees nu »
Wat is Mediawijsheid en waarom is het zo belangrijk?

Wat is computational thinking? Waarom is dit zo belangrijk voor leerlingen?

DoorKirstenop

Onder computational thinking verstaan we, heel simpel gezegd, het systematisch oplossen van problemen. Belangrijk hierbij is dat er geleerd wordt om niet met één oplossing te komen, maar dat er meerdere oplossingen tegelijk worden bedacht.

Lees nu »