Stem op ons voor de Computable Awards.
Hoe gebruik je de “Lessen op afstand”-canvas?

Hoe gebruik je de “Lessen op afstand”-canvas?

Lessen op afstand: van last naar verrijking (ondersteunende canvas)

Door Joris op 08 April 2020 Digitale Lesmethode Social Enterprise Corona

Heb je op dit moment de overstap (moeten) maken naar digitale lessen? Misschien geef je wel lessen via Teams, of upload je Powerpoint presentaties met een voice-over naar de ELO of misschien stuur je werkbladen rond met opdrachten die in (online) teamverband gemaakt kunnen worden? Wat je ook doet: het is belangrijk om jezelf af te vragen hoe digitale leermiddelen de lessen verder brengen – er kan veel meer dan alleen maar lessen vervangen.


Wij delen graag een houding waar User Experience Designers mee wakker worden: hoe ontvangt de gebruiker (in dit geval: de leerling) dit? Wat is het doel? Wat doe ik om het doel te halen? Door deze canvas te gebruiken, kom je vanzelf deze kritische vragen tegen. Ook brengt het wat structuur en duidelijkheid voor de leerling én voor jou, heel fijn bij communiceren op afstand.

Download de canvas hier

Zo werkt de canvas

Tijdens de lesvoorbereiding zou je de canvas er eens bij kunnen pakken. Als je het voor het eerst gebruikt is het handig om het in te vullen (stimuleert je creatieve processen!). Voor jou als docent zijn deze blokken waarschijnlijk erg herkenbaar: het zijn allemaal elementen voor goede kennisoverdracht. Door bij elke vraag apart stil te staan, en jezelf af te vragen: “hoe ervaar ik dit als leerling?” merk je vanzelf waar de meerwaarde van digitale leermiddelen kan ontstaan.

NB: Na alle onderstaande stappen stellen we onszelf misschien wel de belangrijkste vraag: “Waarom blijf ik bij de les?”.

Stap 1: Wat ga ik leren deze les?

Triviaal, maar zeker niet onbelangrijk: wat is het leerdoel? Zijn er meer leerdoelen? Welke kennis en/of kunde heb ik opgedaan na het volgen van deze les? Vermijd doelen als “ik heb hoofdstuk 5 afgemaakt” of “ik begrijp het huiswerk van afgelopen week”. Gebruik écht de stof als basis, bijvoorbeeld:


Stap 2: Hoe bereid ik de les voor?

Voordat de les begint, begint de ervaring van de leerling met de les al. Hoe moet ik de les voorbereiden? Probeer (evt. meermaals) duidelijk te maken wat je van de leerling verwacht – ze hebben veel lessen en ook voor hen is digitaal lessen volgen nieuw! Probeer antwoord te hebben op vragen als:


Stap 3: Hoe ontvang ik de stof?

De les begint! Om 11:50 ben ik als leerling netjes ingelogd en de docent gaat beginnen. Wat gaan we precies doen? Hoe word ik met de nieuwe stof geïntroduceerd? Verschillende vormen zijn mogelijk, misschien wel meer dan je in eerste instantie denkt:


Stap 4: Hoe reproduceer ik de stof?

Je bent ongetwijfeld bekend met RTTI! Wij gebruiken hier een variant op: RUEC: Reproduce, Use, Explore, Create. Een goede les leidt de leerlingen door soortgelijke fases, om zich de stof eigen te maken. Kan een leerling duidelijk herkennen hoe zij/hij de les doorloopt?


Stap 5: Hoe gebruik ik de stof?

Nadat ik als leerling de lesstof heb kunnen reproduceren is het belangrijk dat ik de stof ga gebruiken. Ook hier zijn digitale leermiddelen weer creatief in te zetten. Opnieuw, vanuit het perspectief van de leerling:


Stap 6: Hoe verken ik de stof?

Vervolgens is het tijd ons te verdiepen in de stof: nu ik dit snap, wat kan ik er nog meer mee? Let’s get creative! Denk aan:


Stap 7: Wanneer is de stof van mij?

Hier werken we natuurlijk naar toe! Ik begrijp de stof goed genoeg om er zelf mee aan de slag te gaan en deze in te zetten. Bijvoorbeeld:


Stap 8: Hoe gaat de terugkoppeling van de les?

Hoe ik een les ervaar, stopt niet als de “virtuele” bel gaat – ook na de les ben ik er nog mee bezig:


Waarom blijf ik bij de les?

De hamvraag: waarom blijf ik, als leerling, bij de les? Wegens een gebrek aan (sociale) controle kan ik gemakkelijk ondertussen een spel spelen of chatten met vriendjes. Waarom blijf ik dan toch bij de les?

Voor elke docent is dit anders: waarom zijn jouw lessen voor jouw leerlingen zo een succes? Laat je ze wat vrijer en maak je geintjes met ze of is het juist altijd duidelijk wat je van ze verwacht? Probeer dit niet alleen door te trekken naar digitale lessen: probeer de digitale equivalent hiervan in te zetten!


“Lessen op afstand”-canvas
Download de canvas hier

Vanuit onze ervaring met het ontwerpen van innovatieve producten zetten wij altijd de gebruiker centraal. Deze manier van denken willen we in deze tijden met jou, de docent, delen! Hopelijk geeft het wat inzichten. Wij hebben niet alle antwoorden maar weten gelukkig wel welke kritische vragen we elkaar kunnen stellen. Succes!
Vragen over de canvas of benieuwd naar onze visie op lessen en onderwijs? Shoot us a message!